تحلیل فضایی شاخص های کیفی مسکن پایدار در شهر اردبیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22034/mpsh.2026.581348.1086
چکیده
شاخص‌های مسکن به‌عنوان شالوده اصلی یک برنامه جامع و ابزاری ضروری برای بیان ابعاد مختلف مسکن، از جایگاه ویژه‌ای در امر برنامه‌ریزی مسکن برخوردارند. این مهم بواسطه با شاخص‌های مسکن صورت می‌گیرد که می توان وضعیت موجود را شناخت و با استفاده از تکنیک‌های موجود و رتبه‌بندی آنها میزان برخورداری و عدم برخورداری را در زمینه‌های مختلف همچون توسعه منطقه ای و میزان مطلوبیت شناسایی کرد. لذا، هدف پژوهش حاضر تحلیل فضایی شاخص های کیفی مسکن پایدار در شهر اردبیل می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت توصیفی – تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات به‌طور کلی از روش‌های کتابخانه‌ای و اسنادی از قبیل سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 می‌باشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌های از نرم‌افزار Arc Catalog برای آماده‌سازی داده‌ها و از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای وزن‌دهی معیارها و برای ارزیابی پایداری شاخص‌های کمی مسکن از مدل تودیم و از مدل موران برای سنجش افتراق فضایی استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که که محله نادری با رتبه اول دارای پایداری خیلی زیاد می‌باشد. این در حالی است که محله کلخوران از پایداری خیلی کم برخوردار است. ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺪل ﻣﻮران، ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﭘﺎﻳﺪاری ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎی کیفی ﻣﺴﻜﻦ در محلات شهر اردبیل از الگوی خوشه‌ای تبعیت می‌کند که نشان‌دهندة نابرابری فضایی در محلات 13گانه شهر اردبیل می‌باشد. بنابراین جهت اقدامات لازم به‌منظور کاهش نابرابری‌های فضایی کیفیت مسکن در محلات شهر اردبیل، تدوین برنامه مدون براساس عدالت فضایی برای کاهش نابرابری‌های آن امری ضروری به‌نظر می‌رسد.