خانه‌های بافت تاریخی شهر بوشهر به خاطر سابقه سکونت، شرایط تجاری بندر بوشهر و همچنین شرایط اقلیمی آن، دارای ویژگی‌های خاص معماری هستند. شناخت ویژگی‌های خانه‌های بافت تاریخی بوشهر علاوه بر بازشناسی میراث معماری ایرانی، با دیدگاه قابلیت تعمیم به منظور بهینه‌سازی مسکن امروز نیز اهمیت واکاوی دارد. برای بررسی خانه‌های بافت تاریخی بوشهر، روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی به کار گرفته شد و با تحلیل داده‌ها و برداشت‌های روش تحقیق میدانی و نیز با انجام مصاحبه‌هایی از ساکنان قدیمی این شهر، به توصیف وضعیت کالبدی خانه‌های تاریخی پرداخته شد و در بخش شناخت گونه‌ها، نوع تحقیق قیاسی و استنتاجی نیز بوده است. مطابق یافته‌ها، فضاها در خانه‌های بافت تاریخی بوشهر شامل؛ حیاط، مهتابی، بام و سرپله، هشتی و دالان ورودی، شناشیر، طارمه، دالان و پلکان پیچ، اتاق (در انواع پنج‌دری، چهاردری و سه‌دری با یک طرف بازشو، پنج‌دری، چهاردری و سه‌دری با دو طرف بازشو، پنج‌دری، چهاردری و سه‌دری با سه و چهار طرف بازشو)، پذیرایی (مهمان‌خانه)، مجلسی (ارسی‌خانه)، پستو (صندوق‌خانه)، مطبخ (آشپزخانه)، حوض‌خانه و سرویس‌های بهداشتی هستند. در این مقاله، با نمونه‌گیری نظری هدفمند، 16 خانه مورد بررسی قرار گرفت که در سه گونه؛ عمارت‌های سه و چهار طبقه بزرگ، عمارت‌ (خانه)های دو و سه طبقه با کاربری مسکونی و دستۀ سوم خانه‌های دو طبقه کوچک‌مقیاس دسته‌بندی شد؛ و در هر گونه یک خانه به عنوان نمونه معرفی شده است. در نتیجۀ بررسی‌ها، ضمن بیان ویژگی‌های کالبدی خانه‌های تاریخی بوشهر در هر سه گونه، خانه‌ها از لحاظ اشتراکات فضایی، دسترسی‌ها، چیدمان و سلسله مراتب نیز بررسی شدند.