پدیده ریزگردها به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی شهرهای خاورمیانه، به‌ویژه شهر بغداد، تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت شهروندان، کیفیت زندگی شهری و پایداری محیطی برجای گذاشته است. در این میان، مسکن پایدار می‌تواند نقش مهمی در کاهش اثرات منفی این پدیده و ارتقای شاخص‌های شهر سالم ایفا کند. هدف اصلی این پژوهش، مدلسازی رابطه بین مسکن پایدار، اثر ریزگردها و شهر سالم با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری شامل شهروندان شهر بغداد بوده و حجم نمونه برابر با ۳۸۴ نفر است که با روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بوده و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS و روش PLS-SEM انجام شد. روایی و پایایی سازه‌ها با استفاده از شاخص‌های آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و AVE تأیید گردید. نتایج پژوهش نشان داد که مسکن پایدار تأثیر منفی و معناداری بر اثر ریزگردها دارد (۰٫۷۹۵- =β) و اثر ریزگردها نیز تأثیر منفی و معناداری بر شهر سالم می‌گذارد (۰٫۴۷۷β = -)همچنین، مسکن پایدار تأثیر مثبت و معناداری بر شهر سالم دارد (۰٫411 =β). نتایج آزمون Bootstrapping نشان‌دهنده معناداری تمامی مسیرهای مدل در سطح اطمینان ۹۹ درصد است و مقادیر شاخص Q² (۰٫۴۲۷ برای اثر ریزگردها و ۰٫۴۷۸ برای شهر سالم) حاکی از قدرت پیش‌بینی مناسب مدل پژوهش می‌باشد. در مجموع، یافته‌ها بیانگر آن است که توجه به اصول مسکن پایدار می‌تواند در سیاست‌گذاری شهری و ارتقای سلامت شهروندان در مناطق درگیر ریزگردها مورد استفاده قرار گیرد.