سنجش کارایی مدیریت محیط زیست شهری در ارتقای امنیت کیفیت زندگی و زیست‌پذیری( فاز یک شهر جدید سهند)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، ایران

10.22034/mpsh.2026.552530.1069
چکیده
این پژوهش با هدف سنجش کارایی مدیریت محیط زیست شهری در ارتقای امنیت کیفیت زندگی و زیست‌پذیری در فاز یک شهر جدید سهند انجام شد. مسئله اصلی، شکاف میان اقدامات مدیریتی و بهبود ملموس امنیت کیفیت زندگی بود که نقش میانجی زیست‌پذیری برای تبیین آن بررسی گردید. روش تحقیق کمّی است. داده‌ها از 383 پاسخگو به‌صورت تصادفی گردآوری شد. ابزار اولیه شامل ۵۴ گویه در ۱۷ شاخص طراحی گردید . پس از پالایش اکتشافی با حذف ۷ گویه ضعیف، نسخه نهایی با ۴۷ گویه تثبیت شد. تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار آموس نشان داد که پایایی ترکیبی همه شاخص‌ها بالاتر از ۰٫۷۰ و میانگین واریانس استخراج‌شده برابر یا بیشتر از ۰٫۵۰ بود. نتایج ساختاری بیانگر آن است که مسیر مدیریت محیط زیست شهری به زیست‌پذیری معنادار و قوی است (0.69β=) زیست‌پذیری نیز اثر قابل توجهی بر امنیت کیفیت زندگی دارد (074β=) در مقابل، اثر مستقیم مدیریت بر امنیت کیفیت زندگی نامعتبر ماند (0.12β=) ضریب تعیین برای زیست‌پذیری ۰٫۴۸ و برای امنیت کیفیت زندگی ۰٫۶۱ برآورد شد. همچنین، بوت‌استرپ با ۵۰۰۰ تکرار اثر غیرمستقیم مدیریت بر امنیت کیفیت زندگی را برابر ۰٫۵۱ و معنادار گزارش کرد. در میان ابعاد مختلف، آب و فاضلاب، حکمرانی، فضای سبز و حمل‌ونقل پایدار بیشترین نقش را در ارتقای زیست‌پذیری و به‌تبع آن در بهبود امنیت کیفیت زندگی داشتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مداخلات مدیریتی تنها در صورتی به ارتقای پایدار امنیت کیفیت زندگی می‌انجامند که تجربه روزمره شهروندان در دسترسی، کیفیت فضا، ایمنی ادراک‌شده و آسایش محیطی منجر شوند.