ارزیابی و تحلیل روند تغییرات جمعیت مناطق روستایی شهرستان نیمروز (طی سال‌های ۱۳5۵ تا ۱۴۰۰)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه زابل

2 آموزش و پرورش نیمروز

10.22034/mpsh.2025.516726.1055
چکیده
جامعه روستایی ایران که تا چند دهه‌ی پیش عمده‌ی جمعیت کشور را در خود نگه‌داشته بود، اکنون دچار دگرگونی‌هایی شده و از وضعیت و جایگاه پیشین خود فاصله‌ی بسیاری گرفته است. نظام سلسله مراتبی سکونتگاهی منظم و فقدان برنامه‌هایی مدون برای مکان گزینی مراکز بهینه در عرصه فضاهای روستایی و کمبود منابع مالی روستاها و سرانجام پراکندگی ناهمگون و نسبتاً زیاد سکونتگاه‌های روستایی در بهینه جغرافیایی ایران روند توسعه را در مناطق روستایی با موانع ساختاری مواجه کرده است. هدف این پژوهش ارزیابی و تحلیل روند تغییرات جمعیت مناطق روستایی شهرستان نیمروز طی یک دوره آمار سال‌های ۱۳5۵ تا ۱۴۰۰ می‌باشد و این پژوهش بر پایه ترکیبی از روش‌های توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، اسنادی و جامعه آماری این پژوهش روستاهای شهرستان نیمروز می‌باشد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌های تحلیل رتبه – اندازه و تعدیلی، درجه آنتروپی و ضریب کشش‌پذیری جمعیت استفاده‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که مقدار آنتروپی محاسبه‌شده برای شهرستان نیمروز به ترتیب به 428/0، 420/0، 927/0، 515/0، 465/0 در طی پنج دور سرشماری تغییر پیداکرده است. می‌توان نتیجه گرفت که جمعیت مناطق روستایی شهرستان تأثیری در توسعه و توزیع جمعیت شهرستان نداشته است. چنان‌که این ضریب در شهرستان نیمروز کاهش‌یافته و بیانگری عدم تعادل در توزیع جمعیت می‌باشد.