روستاها در هر منطقه‌ای با توجه به عوامل جغرافیایی اثرگذار همسان، دارای کالبد تقریباً یکسانی هستند. این کالبد در درون مناطق (کوهستانی، دشت، جنگل و ...) هم‌شکل و در مقایسه با کالبد روستاهایی که در مناطق دیگر هستند، متفاوت است؛ اما بررسی‌های درون منطقه‌ای حاکی از آن است که عوامل درون منطقه نیز می‌تواند خالق سکونت‌گاه‌های روستایی با کالبد متفاوت از هم باشند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل کالبدی مساکن روستایی در نوار مرزی شهرستان هیرمند منطقه سیستان انجام‌شده است. روش تحقیق حاضر، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر بررسی‌های اسنادی و میدانی بوده است. جامعه آماری تحقیق شامل 1950 خانوار 40 روستای نوار مرزی شهرستان هیرمند است که در شرق جاده مرزی شهرستان هیرمند واقع هستند. در این تحقیق با استفاده از فرمول کوکران 321 خانوار از روستاهای مرزی مورد مطالعه به‌عنوان نمونه تعیین گردید. با انجام مطالعات اسنادی و میدانی شاخص‌های تحقیق تدوین و با طیف 5 سطحی لیکرت در پرسشنامه اندازه‌گیری شد. روایی پرسشنامۀ طراحی شده تحقیق با استفاده از پانل کارشناسان و خبرگان و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (مؤلفه‌های بعد اقتصادی 893/0، بعد اجتماعی 755/0، زیست‌محیطی 761/0 و مؤلفه‌های سنجش تفاوت کالبدی مسکن 844/0) مورد تائید قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از مدل Copras و نرم‌افزارهای ArcGIS و SPSS انجام و سطح‌بندی روستاها ازنظر میزان تفاوت کالبدی و شدت تأثیرگذاری عوامل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی مورد بررسی قرار گرفت.